Kárášjotmállet gahpira goarrun

Gahpira hámis jo oaidná dábálaččat gii dan lea gorron. Ja gahperhámit leat olbmuid miela mielde, juohkehaččas lea iežas málle, masa liiko buoremusat. Dá beasat oaidnit mo goarrut gahpira, soaittát don maid movttiidit gahpira goarrut dahje kursii vuolgit. Mii vel somát go árbemáhtu oahppat ja iežas gahperdujiin vel beassat čiŋadit!

MIHTTU:

Álggos mihtidat oaivvi birramihtu, vai dieđát man stuoris gahpir galgá. Dan sturrodaga mielde de válljet minstara. Dát minsttarmihtut leat 54 sturrodagas.

ÁVDNASAT:

Don dárbbašat váile 1 mehtera rukses láđđi, valjis prievnnuid, speallavearkka, gahperravdda, gahperbáttiid, muođobirasbátti, vliseliinna, striikaruovddi, goarrunmašiinna ja buori duodjemovtta ja gierdevašvuođa!

VADJAN JA BIRAS:

Bealljebiltu vadjan

Vaja vuos buot bihtáid gárvvisin; birrasa, muođobirasláđđi, gahpervuođu ja bealljebilttuid.

BIRAS:

Vaja birrasa, mii galgá gahpira sisa. Bija vaikko duppalláđđi vai lea starggas. Birrasii goarut gitta sihke bealljebilttuid ja vuođu, go dan rádjai ollet. Birasláđđi galgá measta seamma guhku go du oaivemihttu, ja govddu 6-9 cm, maŋábealde 9 cm ja ovddabealde 6 cm.

BEALLJEBILTTUT:

Vaja bealljebilttuid, ovtta goappá ge beallái oaivvi. Muhtumat striikejit daidda maid vliseliinna vai bissu starggasin. Dasto goarut maŋŋegežiid oktii, mat bohtet oktii niskki bealde. Goaro bealljebilttuid gitta gahperbirrasii.

GAHPERVUOĐĐU:

Go leat vadjan vuođu de dasa sáhtát striiket gitta vliseliinna, vai vuođđu šaddá starggas.

GUOBALDAGAID STELLET:

Guobaldagat

Dasto sákkat vuođu gitta birrasii prievnnuiguin. De álggát stellet čáppa smávva guobaldagaid gahpira birra, earret ovddabealde. Bija juohke guobaldaga gaskii prievnnu. Dárbbašat valjis prievnnuid ja dárkilvuođa. Go leat duđavaš gahpira hámiin, de stágget gitta árppuin guobaldagaid gaskka vai dat bissot.

RAVDABÁDDI:

Ravdabáddi

Dasto goarut ravdabátti guobaldagaid vulobeallái ja birrasii gitta. Ravdabáttis láve leat rássehearva, dahje lea silba- dahje golleivnnis, nu mo ieš háliidat. Ravda lea seamma guhkki go biras, 54 cm. 

MUOĐOBIRAS:

Muođubiras

Muođobirasláđđis don sáhtát vanahastit nuppi ravdda vai lea sojul ovddabealde muođuid birra, ovdal go goarut birrasii ja bealljebilttuide. Muođobirasláđđi lea 6 cm govddu ja 85 cm guhku.

VLISELIIDNA:

Gahpirii sáhttá maid striiket vliseliinna vai láđđi bissu starggasin. Numo dá gállu bokte muođobirrasii, amas ii reakčan gállu buohta.

MUOĐOBIRASBÁDDI:

Dasto goarut gitta muođobirasbáttiid sávdnjegaskii, ravddas gitta bealljebiltogežiide. Muođobirasbáddi lei ovdal vilgesivnnat vuođus mas ledje jogo alit dahje rukses dielkkut. Dán áigge nuorat hálidit silbabáttiid dasa. Muođobirasbáddi lea 33 cm guhku, bija goabbat beallai gahpira. 

SPEALLEVEARKA:

Speallevearkka sáhtát heahkkalasttát ieš, dahje diŋgot gárvves heahkkalaston speallevearkka. Mađi seakkit árppuin lea heahkkalaston, dađi čábbásut lea. Speallevearka lea dábálaččat vielgat, muhto dán áigge das ge sáhttá leat vaikko silba ivdni, numo nuorat háliidit. Speallevearkka goarut gieđain muođobirrasii gitta, gitta olggut ravdii. Dainna čavget ja duorat gahpira muođuid birra čábbát. Speallavearka lea 55 cm guhku. 

GAHPERBÁTTIT:

De lea ieš gahpir gárvvis, ja de goarostat vel gahperbáttiid gitta goabbatge bealljebiltui. Gahperbáttit sáhttet leat guđe ivnnis ieš háliidat, ja guhkkodat lea sullii suorpmaid rádjai go cokkat gahpira.

GAHPEROSIID NAMAHUSAT:

Govat: Åsa Márgget Anti ja Anbjørg H. Varsi.

Čále cealkámuša

Your email address will not be published. Required fields are marked *