Aiddo nammaduvvon sámi filosofa Ánde Somby dollii Šveicii bearjadaga. Son searvvai Eurohpá filosofaid lávlungilvvuide.

Searvvai Eurohpá filosofaid lávlungilvvuide

Eurohpa filosofain lea áibbas sierra lávlungilvu Šveiccas, man sáhttá masá jo buohtastahttit Eurovision -lávlungilvvuiguin. Dohko dollii aiddo nammaduvvon sámi filosofa Ánde Somby lávlagiinnis. 

Lávlungilvvuid namma masa Ánde Somby searvvai lea European Philosophical Song Contest, ja dat lágiduvvui Lausannes, Šveiccas mannan vahkkoloahpa.  Somby lea jurista, juoigi ja máŋggabealat dáiddár. Maŋŋel go finai dáid gilvvuin, de oaččui ođđa namahusa, namalassii filosofa.

Gárttai filosofan

Ánde Somby lei kvalifiseren gilvvuide, go jury liikui su diktii man lei sádden dohko. Oktiibuot 11 filosofa ledje kvalifiserejuvvon ja gilvaledje Šveiccas. 

– Dál lean gártan filosofan maid. Mun ferten vissa leat oalle filosofa, go nagodin gaccastit mielde Eurohpá filosofaid gilvvuide. Dieđán ahte doppe lea olu glam ja illudan sakka vuolgit. Lean manname bearjadat iđida, muitalii Ánde Somby SÁMi Ođasmagasiidnii ovdal go vulggii.

Dikta šattai poplávllan

Lávlungilvvut ledje bearjadat ja lávvardat eahkeda ja lávvardaga deaivvadedje finalisttat panelaságastallamii. Somby ii lávun ieš, muhto lei mielde gilvolanjas ja beasai gullat iežas divtta ilbman pop-lávllan. Vaikko sámi filosofa ii vuoitán dáid gilvvuin, de lohká son máilmmi suohtas leamaš doppe. 

Gilvui Somby beasai, go sáddii gilvui iežas čállin divtta. Dan divtta dat ovdanbukte ge lávllan. Dasa leat bidjan pop-šuoŋa ja ovdanbuktin lei sámegillii.

– Mun čállen divtta dan birra movt eallit vásihit, jus ruovdemáđidja huksejit sámi čađa. Sii ledje ráhkadan muorrabiktasa dan showii. Hui gelddolaš lei doppe. Vuosttas eahkeda gártennubbin maŋimužžan ja nuppi eahkkeda fas goalmmát maŋimužžan. Mus orru johtu badjellii ja badjelii go dát gilvu šaddá johttigilvu ja lea juohke čájálmasas vejolaš vuoitit, čilge movttegis Somby.

Searvá digaštallamiidda ge

Lávvardaga leiges paneladigaštallan ja dasa serve filosofat ieža. 

– Earáid divttat ledje morála ja politihka birra. Lei somá searvát digaštallamii ja mus lei dieđusge sámi perspektiiva mu ságastallamis. Lei hui buorre vejolašvuohta ovdanbuktit dan elliidempatiija, mii láve dološ sámi máidnasiin, mas mánát ohppe eallima ja láhttema ealli bokte, movt ealli vásihii dáhpáhusaid. Mis lea veahá jávkame dat muitalan- ja oahpahanvuohki, ja mii nu dárbbašit dan fas go lea olu nuoskkideapmi ja eallišlájat jávket. Njálla lea jávkame. Lei buorre vejolašvuohta ja hui mávssolaš munnje stuora lávddis dakkár ságaid ovdanbuktit. 

Gilvu čájehuvvo Norggas

Musihkkagilvu šaddá maiddái johttičájáhus ja olbmot besset juohke sajis jienastit. Gilvvut bohtet maiddái Norgii, Tråantii, Rosendal teáhterii. 

– Formálaččat lea oainnát dát teáhterbihttá, muhto dat lágiduvvo dego Eurovision -lávlungilvvut. Mii filosofat searvvaimet aivve Šveiccas, lohká filosofa Ánde Somby.

Dás gulat su divtta pop-šuokŋan.