Guvien: Saemiedigkie

Eah sïjhth gapta-joptsh utnedh

Mah reaktoe vuevjieh åarjelsaemien gaptide biejedh? Mah reaktoe åarjelsaemien tjaalehtjimmiem ditneste veaskojne nuhtjedh jis gaptaguedtije lea Finnmaarhkeste? Aajkoe gaptine, mij identiteetem jïh sijjem vuesehte gubpede almetje båata, lea gaarveneminie, duedtiemaehtehtjh vienhtieh.

– Jeenjesh dam tjaebpemes vaeltieh ovmessie gaptijste jïh aktem psykedeliske maallem darjoeh, men gapta vielie soptseste goh ajve rïesege jïh feegreme. Dïhte aaj dej immaterijelle biehkiej bïjre soptseste man bïjre doh jeanatjommesh eah leah nuepiem åtneme damtedh, dan åvteste daaroedehteme fer gåhkese båateme, Maja Dunfjeld jeahta.

Maja Dunfjeld lea ovdal bargan Sámi allaskuvlla lektorin ja vuosttašamanuensan. Son lei maid Duodjeinstituhta vuosttaš jođiheaddji. Son jáhkká máŋgasiid dáhttut čábbámus gávtti goarrut, ja duddjodettiin de vajálduhttet ahte identitehta ja gullevašvuohta l
Maja Dunfjeld lea aarebi lektovre jïh voestesamanuensise Saemien Jïlleskuvlesne. Dïhte lij aaj voestes åvtehke Duodjeinstituhttesne gosse instituhte eelki. Dïhte veanhta jeenjesh mah voejhkelieh dam tjaebpemes gaptam gåarodh, åajaldieh identiteete akte vihkeles bielie gapteste. Guvvie: Wikipedia

– Vihkelesvoetem gaptine åajelde

Dunfjeld lea aarebi lektovre jïh voestesamanuensise Saemien Jïlleskuvlesne. Dïhte lij aaj voestes åvtehke Duodjeinstituhttesne gosse instituhte eelki. Dïhte veanhta jeenjesh, gosse voejhkeleminie dam tjaebpemes gaptam gåarodh, åajaldieh identiteete lea akte vihkeles bielie gapteste.

– Gosse såemies biehkieh veedtjieh jeatjah gaptijste juktie ajve dam dovremes jïh tjaebpemes gaptam åadtjodh dellie dïhte eevre båajhtode sjædta, men sïjhtem vietseles årrodh. Jeenjesh daajroem fååtesieh jïh dan åvteste dah dagkerh gaptah gåaroeh. Gosse sov identiteetem ohtsede dellie vihkeles bïevnesh reebledh. Ij byörh dam voestes jïh bööremes vaeltedh gosse edtja gaptam jïjtsasse gåarodh, men tjuara sov identiteetem gaavnedh, jïjtsh roehtsh gaavnedh. Ij maehtieh saaht maam gaptide reebledh jïh vïenhtedh gaajhke lea reaktoe. 

– Gapta lea identiteete

Gosse jïjtse identiteetem ohtsedeminie, Dunfjeld meala vihkeles bïevnesh reebledh olles gaptah gåaroeh mah eah jïjtse identiteeten bïjre soptsesth.

– Ij edtjh gaajhkem tjåanghkan pleentedh akten joptsese. Gellievoete vihkeles, men tjuara aktem hammoem utnedh mij identiteetem jïh damtijimmiem  vadta. Jïh daan sjïeken gaavhtan mijjieh sinsitniem damtijibie jïh daejrebe gubpede almetjh båetieh. Identiteete lea våajnoes gaptan tjïrrh jïh lea våajnoes åvtelen njaelmiem rïhpestibie. Maehtebe dovne gaavnehtidh mehtie fuelhkeste naaken båata jis eevre veelelaakan vuartasjibie, Dunfjeld tjïelkeste.

Haesteme

Daaletje åvtehke Duodjeinstituhttesne Inga Hermansen Hætta meala akte haesteme dam sjïerevoetem vaarjelidh mij lea dejnie ovmessie dajvine.


Duodjeinstituhttan åvtehke Inga Hermansen Hætta meala dej laavenjasse lea iktesth almetjidie måjhtajehtedh dah eah tjoerh jïjtsh gaptam biejstedh mubpiej biehkiejgujmie.  Guvvie: Johan Mathis Gaup

– Dagke ij leah  eevre pleentesovveminie, men tjoerebe almetjidie måjhtajehtedh dah tjuerieh jïjtse dajven identiteetem vuesiehtidh jïh eah biehkieh mubpijste vaeltedh, Hermansen Hætta jeahta.

Dïhte akten tjïelke vuesiehtæmman vuesehte dan dåeriesmoerese

– Manne daajram dah mah sveerjen bieleste båetieh leah joekoen håjnoes ihke såemies Nöörjesne leah aalkeme viskes möönsterem beelhtesne nuhtjedh, naakede maam sveerjen saemieh lea sijjen beelhtesne åtneme gellie jaepieh. Gosse mijjieh nöörjen bielesne pryövebe dej möönsterem vaeltedh, dellie eah dah dam lyjhkh. Jïh jis aalka vuevjieh biejedh akten åarjelsaemien gaptese, naakede maam ajve dorjeme daennie noerhtesne, dellie dïhte båajhtode sjædta. Mov mïelen mietie edtja pryövedh mijjen aerpievuekide nuhtjedh. Men akte haesteme mijjese gaptam vaarjelidh goh akte identiteete naemhtie dïhte lea daan biejjien, Hermansen Hætta tjïelkeste.