Dan Jåma veanhta jienebh dokumentaarh tjuerieh dorjesovvedh Saepmeste.

– Daerpies jienebi dokumentaarigujmie Saepmeste

Dan Jåma lea dokumentaarefilmesjugniedæjja, bietskiedæjja, åenehksfilmebïhkedæjja, filmefotograafe, men jïjtse mïelen mietie uvtemes soptsesh soptseste.

Gelliej jaepiej tjïrrh Jåma lea akte dejstie vihkielommes almetjijstie orreme filmen jïh TV:n sisnjeli Sveerjesne. Jåma lea gellie produksjovnh dorjeme jïh daan gïjren dovne filmepremijeere jïh gulliebaalhka sjïdti USA:sne. Dïhte veanhta TV-stasjovnh Saepmesne tjuerieh sijjen dïedtem vaeltedh jïh jienebh saemien dokumentaarh darjodh.

– Mijjieh jienebh dokumentaarh Saepmeste daarpesjibie jïh dan åvteste joekoen SVT jïh NRK tjuerieh sijjen dïedtem vaeltedh. Daan biejjien åajvahkommes sjollehtimmie mij dejstie saemien jarngedajvijste dorjesåvva. Jeenjesh annje vaenie daejrieh saemien kultuvren, histovrijen jïh aarkebiejjien jieleden bïjre, jïh dan åvteste TV-sïelth tjuerieh eevtjedh jienebh dokumentaarh darjodh. Juvredåeriesmoerh, bïegkejårrehtsh jïh numhtie vijriesåbpoe eah mahte neebnesovvh gænnah, baalhkavitnije veanhta.

Aareh daan gïjren Jåma lij New Yorkesne juktie gulliebaalhkam dåastodh sov barkoen åvteste dokumentaarine ”Fra Clinton til Clinton”  gaahtjemisnie New York Festivals International TV & Film Awards Las Vegasisnie.

Folke Rydénine ektine Jåma lea dam amerijhkanen presidenteveeljemem dåeriedamme 24 jaepieh. Tïjjeperspektijven gaavhtan, dah vienhtieh sijjieh aktem akte sjïere nuepiem åadtjoejin dam minngemes presidenteveeljemem buerkiestidh akten jeatjah perspektijven tjïrrh.

– Filme våaromem jïh goerkesem vadta naakedasse dejstie joekehts vuajnojste jïh vuestiebieliejstie mijjieh USA:sne vuejnebe raaktan daelie, filmesjugniedæjjah aktene pressebïevnesisnie soptsestieh.

Jåma gegkeste plearoeh produksjovnh aaj maehtieh Saepmeste båetedh.

– Dïhte maam Saemien Filmeinstituhte jïh Anne Lajla Utsi leah buektiehtamme lea joekoen hijven, men eah gujht dah maehtieh dokmentaarefilmh oktegh finansieradidh. Dan åvteste hov tïjje båateme  aaj jeatjah aktöörh beetnehdåarjojne båetieh, Jåma veanhta.

Jåma lea jïjtje gelliej produksjovnigujmie barkeme dovne dokumentaaresjangeren jïh spïele- jïh novellafilmen sisnjeli mænngan barkoem SVT:sne åadtjoeji jaepien 1977. Gaskem jeatjah lij meatan Sovjetunijovnen nåhkelimmiem vihtiesti, jïh lij aaj stoerene Romanijisnie revolusjovnebiejjiej.

– Lij joekoen gieltegs aktem siebriedahkem vuejnedh mij dan tjarke jorkesi ajve muvhtine gille biejjine, Jåma jeahta.

Daan gïjren premijeerem utni åenehksfilmesne ”Garm” mij lea ryöjnesjimmiebïenjen bïjre Garm jïh altese aarkebiejjien bïjre krievvine.

– Dïhte vihkielommes manne jïh jeatjebh darjobe lea soptsesh soptsestidh. ibie gåessie gih tjoerh orrijidh almetji vuerpiej bïjre soptsestidh, mijjen moraalen bïjre. Doh greeske vaassjegeajnoeh hov annje jielieminie. Hamleten stuhtjh scenesne vååjnoeh abpe veartenisnie. Mijjieh almetjh dan varke åajaldibie guktie vihkeles sinsitniem måjhtajehtedh mennie veartenisnie mijjieh jielieminie, mij lea bååktjehke jïh mij lea njaelkie. Daejtie soptsesidie  tjoerebe jåerhkedh soptsestidh, histovrijesoptsestæjja minngemosth jeahta.