Sávvat duohtavuođakommišuvdna barggu dálkkodišgoahtit min háviid

Duohtavuođa- ja seanadankommišuvdna čoahkkanii Tromsii muitalit almmolašvuhtii iežaset barggu birra. Oanehaččat muitaluvvon, de galget sii deaivvadit ja dutkat maid dáruiduhttinproseassa lea dahkan, ja makkár háviid dat lea gállán. Lávdegotti lahtut eai maid leat vaikko geat. Sii leat buori árvvoštallamiid vuođul nammaduvvon. Juohkehaččas lea iežas erenoamáš gealbu.

Dáruiduhttin lea leamaš garra proseassa, mii duođaid lea čuohcan sillui. In áiggo nu garra sániid geavahit ahte buohtastahtášin dáruiduhttima Hitlera bargguin. Min eai jávkadan, muhto min geahččaledje ja dađibahábut nagodedje beare gallása maid hábmet dáččan ja rivgun.

Eat ge mii dárbbaš go vilppastit ovdalgo dáruiduhttima hávit ihtet. Eatge mii dárbbaš rievtti mielde go geahčastit speadjalii ja jurdilastit. Juohkehaš lea man nu láhkai dovdan bahča dáruiduhttinproseassa.

Ieš riegádin Oslos ja oruimet olggobealde Sámi váldoguovlluid gitta dassái go galgen skuvlii álgit. Muittán movt áhkku ja áddjá eaba ipmirdan mu giela. Ledjen viđajahkásaš go áhkku aivve sámástišgođii munnje. Bággu lei oahppagoahtit giela. Odne ollesolmmožin jurddašalan, ahte eadni ja áhčči várra leigga gullan ahte sámegielain ii olle guhkás ja ahte dárogiela fertii oahppat jus fal galggai birget máilmmis. In leat dušše mun leamaš dakkár dilis. Ollugat leat vásihan dan. Mu ruovttubáikkis, guovdu sámi váimmu, dárustit oba ollugat mu ahkásaččain.

Dađi bahábut ii leat beare galli dáruiduvvan sámis leamaš dakkár áhkku, gii ii vuollánan ovdal go giella njuovžagođii áhkkubis. Mun bessen oahppat ahte sámevuohta lea identitehta. Dat lea jurdagiin. Dat lea váimmus ja dovdo gitta čoavjái.

Skuvllain lea leamaš systemáhtalaš dáruiduhttinproseassa, mii lea čuohcán midjiide gitta dálá áigái. Ain dán áiggege lea máilmmi lossat gáibidit ja ánuhit sámegieloahpahusa skuvllas. Máŋggas váhnemiin eai sáhte ságastit sámevuođas, go dáruiduhttin lea oahpahan sidjiide ahte sápmi lea heittot. Ovtta bearrašis sáhttet guovttes leat sápmelaččat, ja golmmas biehttalit gullamis seamma čerdii. Muhtimat gávdnet sámeliinni, gahpira dahje vuoddagiid áhkkurohke gámmiris. Jurddaš dan ártegis, váttes ja váivves dovddu, go fuomášat movt olles du identitehta ja eallin lea rieviduvvon.

Min hávit eai leat savvon. Mii sávvat Duohtavuođakommišuvdnii lihkku bargguin. Sávvat eiseválddiid duođas oaidnigoahtit ja dáhttut dálkkodišgoahtit min háviid albma láhkai. Mii sávvat kommišuvnna bohtosiid šaddat ávkin sámi servodahkii ja min sámi váibmui.